بلاکچین در مسیر پیشرفت – ایمنا



به گزارش خبرنگار ایمنا، تکنولوژی ارزهای دیجیتال در سال‌های اخیر بسیار مورد توجه قرار گرفته است و اگر با بازار ارزهای دیجیتال و رمز ارزهایی مانند بیت کوین آشنایی دارید، احتمالاً بارها نام بلاکچین را شنیده‌اید؛ این فناوری اساس کار ارزهای دیجیتال است و اهمیت بسیاری دارد. فناوری بلاکچین ساختاری است که سوابق معاملاتی را به صورت پایگاهی از داده‌ها به نام زنجیره در شبکه‌ای از گره‌های متصل به یکدیگر، ذخیره می‌کند. برای آشنایی بیشتر با فناوری بلاکچین و بررسی چالش‌ها و فرصت‌های این فناوری با حسام ساکیان، کارشناس ارشد هنرهای رایانه‌ای و عضو هیئت علمی دانشگاه هنر تبریز گفت‌وگویی انجام داده‌ایم که در ادامه می‌خوانید:

بلاکچین چیست؟

فناوری بلاکچین در تعریفی کلی فهرستی است که همواره در حال رشد و افزایش به واسطه اطلاعات ضبط شده است؛ این لیست به عنوان بلاک و زنجیره شناخته می‌شود که توسط فرآیندی به نام رمزگذاری به یکدیگر متصل شده و از همین طریق امنیت آن تأمین می‌شود. هریک از بلاک‌های داخل لیست رمزگذاری و اطلاعات روی آن‌ها ثبت شده است. در کنار این اطلاعات، بلاک‌ها برچسبی زمانی به همراه خود دارد که مشخص می‌کند در چه زمانی کدام بلوک به وجود آمده و چه اطلاعاتی دارد؛ بنابراین می‌توانیم در این زنجیره بلوک‌ها اطلاعات مختلفی مانند تراکنش‌های مالی، دارایی و اصناف ثبت و از امنیت آن اطمینان حاصل کنیم.

بلاکچین چه ویژگی‌هایی دارد؟

نخستین کارکرد و ویژگی که برای یک بلاکچین ایده‌آل در نظر گرفته شده تمرکز زدایی است؛ با استفاده از بلاکچین شبکه‌ای خواهیم داشت که توسط آن می‌توانیم با داده‌ها ارتباط برقرار کنیم، اما کنترل داده‌های داخل شبکه توسط یک سازمان مرکزی، سرور یا نقطه‌ای واحد انجام نمی‌شود بلکه کل اطلاعات توزیع شده و نگهداری می‌شود.

بلاکچین ایده‌آل چه خصوصیات دیگری دارد؟

پس از تمرکز زدایی، شفافیت جزو کارکردها و خصوصیات بلاکچین است. با توجه به اینکه اطلاعات از یک نقطه واحد سرچشمه نمی‌گیرد و به صورت توزیع شده در شبکه قرار گرفته، همواره می‌توانیم، اطمینان حاصل کنیم که اطلاعات دستکاری نمی‌شود و تمام پیشینه سوابق به صورت شفاف در اختیار همه قرار می‌گیرد. سومین ویژگی بلاکچین تغییرناپذیری است زیرا اطلاعات به صورت توزیع شده است و شفافیت نیز وجود دارد؛ بنابراین دست هکرها از بلاکچین کوتاه خواهد شد.

کاربردهای بلاکچین چیست؟

کاربردهای فناوری بلاکچین بسیار است، اما مهم‌ترین کاربرد که در حوزه رمز ارزها بسیار مشاهده شده، مباحث مالی و تراکنش‌ها است که بسیار معروف و کاربردی است، اما علاوه بر این حوزه در مباحثی مانند ثبت اسناد و املاک می‌توانیم از فناوری بلاکچین استفاده کنیم و این سازمان را در بستر بلاکچین قرار دهیم زیرا با این کار می‌توانیم مالکیت معنوی اسناد فیزیکی و دارایی‌های مادی و معنوی را حفظ نمائیم و از تغییرناپذیری و شفافیت آن‌ها اطمینان حاصل کنیم. فناوری بلاکچین در حوزه مواد غذایی، دولت الکترونیک، بیمه، بهداشت و بسیاری از مباحث دیگر کاربرد دارد.

بلاکچین چه کاربردی در حوزه مواد غذایی دارد؟

علاوه بر ثبت اسناد، فناوری بلاکچین در بخش خرید و فروش اجناس و مواد غذایی مورد استفاده قرار می‌گیرد. امروزه یکی از دغدغه‌هایی که در حوزه سلامت و تغذیه ایجاد شده، مسیر تولید مواد غذایی و بهداشتی بودن آن‌ها است که از طریق بلاکچین می‌توانیم تمام مراحل تولید مواد غذایی را به صورت شفاف ارائه دهیم.

کاربرد بلاکچین در حوزه دولت الکترونیک چیست؟

در مباحثی مانند رأی‌گیری و دولت الکترونیک می‌توانیم از مزیت شفافیت بلاکچین بسیار بهره‌مند شویم زیرا امروزه در دنیا مباحثی از جمله دموکراسی، رأی‌گیری و عدالت اجتماعی بسیار مطرح است و با استفاده از بلاکچین می‌توانیم از اهرم شفافیت در کنار تمرکز زدایی اعتماد مردم را به سیستم جلب کنیم.

در حوزه بیمه و بهداشت چه استفاده‌ای از بلاکچین می‌شود؟

یکی از حوزه‌های کاربرد بلاکچین بیمه و مباحث بهداشت و درمان است زیرا امروزه یکی از دغدغه‌های جامعه مسائل مربوط به بیمه و مراقبت‌های بهداشت و درمان است که با استفاده از بلاکچین هنگامی که اطلاعات در شبکه‌ای گسترده و با شفافیت بالا قرار می‌گیرد، دیگر دغدغه‌ای پیرامون مسائلی از جمله تغییر اسناد بیمه و مسیر تولید دارو وجود نخواهد داشت.

آیا بلاکچین معایبی هم دارد؟

بله؛ بلاکچین نیز مانند هر فناوری معایب به خصوص خود را دارد که مهم‌ترین آن در حوزه ارزهای دیجیتال مشاهده می‌شود به طور مثال در تولید رمز ارزی مانند بیت کوین، برقی معادل یک کشور اروپایی در سال به دلیل الگوریتم به خصوص، مصرف می‌شود که همین مسئله مشکل بسیار بزرگ است و باعث شده برای توسعه و تبدیل سیستم بانکداری سنتی به نوین اتلاف انرژی و هزینه‌های جانبی بسیار افزایش یابد.

بلاکچین چه معایب دیگری دارد؟

حریم خصوصی یکی از معضلاتی است که در آینده مشکل این فناوری نیز خواهد شد زیرا هر چقدر که حریم خصوصی قوی‌تر و ایمن‌تر شود از طرف دیگر تبدیل به ابزاری برای ساده‌سازی فعالیت مخفی برخی افراد با نیت‌های نامطلوب در فضاهایی مانند دارک وب خواهد شد که به دلیل حفظ حریم خصوصی، هویت این افراد نیز برای جامعه مخفی خواهد ماند؛ این مسئله در فضای مجازی نیز معضل است زیرا افراد می‌توانند پشت یک هویت رمزنگاری شده بدون اینکه قابل رهگیری باشند به پرخاشگری مجازی بپردازند.

سخن آخر…

علم، صنعت و فناوری جزو مباحث تجربی است که به مرور زمان ارتقا یافته و سبب پیشرفت می‌شود؛ بنابراین ممکن است بلاکچین امروزی تا چندین سال دیگر به طور کامل تغییر کند و هر فناوری باید برای رسیدن به یک نقطه ثبات و کاربرد گسترده مسیری را طی کند که بلاکچین نیز اکنون در همین مسیر قرار گرفته و در حال دست‌یابی به بستری مناسب و کاربردی است.